Γιατί η απώλεια του Πετρελαίου της Βενεζουέλας θα μπορούσε να τη βοηθήσει

Η αιφνιδιαστική ανακοίνωση ότι οι ΗΠΑ θα πάρουν δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τη Βενεζουέλα θα μπορούσε να φέρει οικονομικό όφελος για τη δοκιμαζόμενη χώρα της Νότιας Αμερικής — αρκεί η Ουάσινγκτον και το Καράκας να διατηρήσουν την εύθραυστη πολιτική συμφωνία, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους και οικονομικούς αναλυτές.

Και αυτό το «αν» είναι μεγάλο. Όμως οι οικονομικοί αναλυτές λένε ότι η αποκατάσταση του εμπορίου με τις ΗΠΑ θα έφερνε πολύτιμα μετρητά σε μια χώρα που εξαρτάται από τις εισαγωγές σε τρόφιμα και βασικά προϊόντα. Ο Τραμπ ανέφερε σε ανάρτηση στο Truth Social ότι η Βενεζουέλα θα παραδώσει στις ΗΠΑ από 30 έως 50 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, που θα πουληθούν στην τιμή της αγοράς. Τα έσοδα θα διαχειρίζεται ο ίδιος προσωπικά, «για να εξασφαλίσει ότι θα χρησιμοποιηθούν προς όφελος του λαού της Βενεζουέλας και των ΗΠΑ».

Η Βενεζουέλα έχει σήμερα πάνω από 30 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου σε αποθήκες, τα οποία δεν μπορεί να πουλήσει λόγω μερικού εμπάργκο από τις ΗΠΑ. Η πώληση αυτού του πετρελαίου σε κανονική τιμή αγοράς αντί για τις μεγάλες εκπτώσεις που αναγκάζεται να κάνει στη μαύρη αγορά μπορεί να δώσει ώθηση στην οικονομία της, που έχει βυθιστεί σε κρίση την τελευταία δεκαετία.

«Ακούγεται αντιφατικό», λέει ο Alejandro Grisanti, επικεφαλής της συμβουλευτικής εταιρείας Ecoanalitica στο Καράκας. «Αλλά αν υπάρξει συμφωνία ανάμεσα στις ΗΠΑ και τη Βενεζουέλα, μπορούμε να περάσουμε από μια μεγάλη πτώση σε θετική ανάπτυξη».

Οι τιμές των κρατικών ομολόγων της Βενεζουέλας εκτοξεύτηκαν αυτή την εβδομάδα στα υψηλότερα επίπεδα από το 2017, όταν η χώρα χρεοκόπησε στο εξωτερικό της χρέος. Αυτό δείχνει ότι οι επενδυτές πιστεύουν πως η χώρα μπορεί να επανενταχθεί στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και να αρχίσει να εξοφλεί χρέη περίπου 160 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Πολλά εξαρτώνται από την εύθραυστη πολιτική συμφωνία. Ο Τραμπ διέταξε τη σύλληψη του Nicolás Maduro σε στρατιωτική επιχείρηση και η εξουσία πέρασε στην Delcy Rodriguez, που θεωρείται ο πραγματικός οικονομικός ηγέτης της χώρας. Ο Τραμπ δήλωσε πως αν δεν συνεργαστεί με τις ΗΠΑ, θα αντιμετωπίσει τη δικαιοσύνη.

Αν οι ΗΠΑ δεν κρατήσουν τις υποσχέσεις τους και δεν αποζημιώσουν τη Βενεζουέλα, η χώρα θα βρεθεί σε καταστροφική κατάσταση. Η πρόβλεψη για τον πληθωρισμό φέτος είναι γύρω στο 700%. Οι ΗΠΑ θα απορροφήσουν έως και το 15% της ετήσιας παραγωγής πετρελαίου της χώρας. Χωρίς χρήματα από αυτή την πώληση, που είναι εξαρτώμενη από εισαγωγές, η Βενεζουέλα θα αντιμετωπίσει και πάλι σοβαρές ελλείψεις τροφίμων.

Ορισμένοι οικονομικοί αναλυτές προειδοποιούν πως χωρίς εκλογές και σταθερούς δημοκρατικούς θεσμούς, η οικονομική σταθεροποίηση δεν θα πετύχει. Ο Ricardo Hausmann από το Harvard Kennedy School σημειώνει πως οι εταιρείες δεν θα επενδύσουν δισεκατομμύρια χωρίς εμπιστοσύνη στο νομικό σύστημα.

«Δεν υπάρχει ανάκαμψη της πετρελαϊκής βιομηχανίας σε αυτό το πλαίσιο», λέει. «Βλέπω την κατάσταση να χειροτερεύει».

Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Marco Rubio είπε ότι η πώληση πετρελαίου είναι το πρώτο στάδιο ενός τριφασικού σχεδίου για τη Βενεζουέλα. Στόχος είναι να διασφαλιστούν έσοδα σε σκληρό συνάλλαγμα που χρειάζεται η χώρα για εισαγωγές τροφίμων και φαρμάκων για τον πληθυσμό των 28 εκατομμυρίων.

Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την πρόσβαση των ξένων εταιρειών ενέργειας στα πετρελαϊκά αποθέματα της Βενεζουέλας και την πολιτική συμφιλίωση με αποκατάσταση πολιτικών δικαιωμάτων και απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων.

«Προχωράμε θετικά», δήλωσε ο Rubio.

Ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright είπε σε ενεργειακό συνέδριο ότι το πετρέλαιο θα πουληθεί στην αγορά και τα χρήματα θα μπουν σε λογαριασμούς υπό έλεγχο της αμερικανικής κυβέρνησης πριν επιστραφούν στη Βενεζουέλα.

«Ας ρέει το πετρέλαιο», είπε χαρακτηριστικά. «Η Βενεζουέλα μπορεί να γίνει πλούσια, ευημερούσα και ειρηνική ενεργειακή δύναμη».

Παρά την ανακοίνωση, οι πολίτες στη Βενεζουέλα παραμένουν επιφυλακτικοί. Στο crypto exchange Binance, το δολάριο φτάνει πάνω από 800 bolivars, πολύ πάνω από την επίσημη ισοτιμία της κεντρικής τράπεζας.

Παρά μια μικρή σταθεροποίηση και ανάπτυξη 6,5% το 2025, τρεις στους πέντε Βενεζουελάνους δυσκολεύονται να αγοράσουν αρκετό φαγητό, σύμφωνα με έρευνα της Gallup. Μόνο το 19% εργάζεται full time, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στη Λατινική Αμερική.