Το Αέριο Στα 4 Δολάρια Ανά Γαλόνι. Είναι Τόσο Κακό Όσο Ακούγεται;

Υπάρχει η άποψη ότι οι Αμερικανοί δεν θα έπρεπε να ανησυχούν ιδιαίτερα για τη βενζίνη στα 4 δολάρια. Όμως όσοι γεμίζουν τα ρεζερβουάρ τους μάλλον δεν πείθονται εύκολα.

Η μέση τιμή για ένα γαλόνι απλής βενζίνης έφτασε τα 4,02 δολάρια, σύμφωνα με την AAA. Είναι η πρώτη φορά που ξεπερνά τα 4 δολάρια από τον Αύγουστο του 2022, όταν ο κόσμος ακόμα προσπαθούσε να συνέλθει από το σοκ στις τιμές πετρελαίου λόγω του πολέμου Ρωσίας–Ουκρανίας.

Μέχρι πριν από περίπου έναν μήνα, ο Τραμπ είχε κερδίσει πόντους από τους καταναλωτές, γιατί οι τιμές της βενζίνης είχαν πέσει κάτω από τα 3 δολάρια το γαλόνι κατά μέσο όρο, πριν οι ΗΠΑ επιτεθούν στο Ιράν. Όμως η αύξηση ήρθε γρήγορα και απότομα — και ενόχλησε πολύ τον κόσμο, που ήδη έχει κουραστεί από τα χρόνια ακρίβειας.

Από μια άλλη πλευρά πάντως, τα 4 δολάρια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα επηρεαστούν πολύ οι καταναλωτικές δαπάνες ή η οικονομία. Αν λάβουμε υπόψη τον πληθωρισμό, η βενζίνη σήμερα κοστίζει λιγότερο από ό,τι στο παρελθόν. Στοιχεία του Υπουργείου Ενέργειας δείχνουν ότι τον Ιούνιο του 2022 η τιμή είχε φτάσει τα 5 δολάρια, που σε σημερινές τιμές αντιστοιχούν περίπου σε 5,56 δολάρια.

Και ακόμα κι αυτό είναι χαμηλότερο σε σχέση με τα περίπου 6,17 δολάρια (με βάση τον σημερινό πληθωρισμό) που είχαν καταγραφεί τον Ιούνιο του 2008, όταν η αυξημένη παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο και η περιορισμένη προσφορά έσπρωχναν τις τιμές προς τα πάνω.

Την ίδια στιγμή, τα αυτοκίνητα έχουν γίνει πιο οικονομικά σε κατανάλωση, οπότε ο κόσμος δεν καίει τόση βενζίνη όσο παλιά.

Το 2023 (τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία), το μέσο επιβατικό όχημα στον δρόμο —καινούργιο ή παλιό— έκανε περίπου 22,6 μίλια με ένα γαλόνι, σύμφωνα με το Υπουργείο Μεταφορών. Το 1990, όταν οι τιμές της βενζίνης είχαν ανέβει λόγω της εισβολής του Ιράκ στο Κουβέιτ και συνέβαλαν σε ύφεση, το αντίστοιχο νούμερο ήταν μόλις 18,8 μίλια ανά γαλόνι.

Επίσης, ο κόσμος σήμερα έχει περισσότερα χρήματα στη διάθεσή του σε σχέση με παλιά, οπότε η βενζίνη “τρώει” μικρότερο κομμάτι από το εισόδημά του.

Πέρυσι, τα έξοδα για βενζίνη και άλλα καύσιμα αυτοκινήτων αντιστοιχούσαν περίπου στο 1,5% του προσωπικού εισοδήματος, σύμφωνα με το Υπουργείο Εμπορίου. Το 2008, το ποσοστό αυτό ήταν πολύ υψηλότερο, στο 2,8%.

Όμως η άνοδος των τιμών ήταν μεγάλη — και πολύ γρήγορη. Και το να αντιμετωπίζεις μια απότομη αύξηση στη βενζίνη είναι πολύ πιο δύσκολο από μια σταδιακή. Στην πράξη, οι καταναλωτές δεν έχουν και πολλές επιλογές για να μειώσουν ουσιαστικά τα έξοδά τους στα καύσιμα. Πρέπει να πάνε στη δουλειά, πρέπει να μεταφέρουν τα παιδιά τους.

Σύμφωνα με τα εβδομαδιαία στοιχεία του Υπουργείου Ενέργειας, μέχρι τη Δευτέρα η μέση τιμή της απλής βενζίνης ήταν στα 3,99 δολάρια το γαλόνι — δηλαδή αυξημένη κατά 1,05 δολάρια μέσα σε μόλις πέντε εβδομάδες.

Αν ληφθεί υπόψη ο πληθωρισμός, πρόκειται για τη μεγαλύτερη αύξηση σε διάστημα πέντε εβδομάδων από τον Σεπτέμβριο του 2005, όταν η προσφορά βενζίνης είχε διαταραχθεί σοβαρά μετά τον τυφώνα Κατρίνα.

Οι τιμές της βενζίνης μπορούν να έχουν μεγάλη επίδραση στην ψυχολογία των καταναλωτών.

Οι περισσότεροι δεν κάνουν σύνθετους υπολογισμούς για τον πληθωρισμό όταν γεμίζουν το ρεζερβουάρ. Απλώς βλέπουν την τιμή και πόσο έχει ανέβει. Τον Μάρτιο, οι αναζητήσεις στο Google για τη λέξη «βενζίνη» έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο από τον Απρίλιο του 2006.

Οι τιμές της βενζίνης εμφανίζονται πιο έντονα από οτιδήποτε άλλο αγοράζει τακτικά ο κόσμος. Η βενζίνη είναι μια συχνή αγορά, με πολλούς οδηγούς να γεμίζουν το ρεζερβουάρ κάθε εβδομάδα ή δύο. Συγκρίνοντας, για παράδειγμα, με ένα ψυγείο, που πολλοί ιδιοκτήτες αντικαθιστούν μόνο μετά από μια δεκαετία ή περισσότερο, η τιμή του σπάνια τους απασχολεί.

Οι οικονομολόγοι έχουν βρει ότι οι στρογγυλές τιμές στα καταστήματα έχουν μεγαλύτερη επίδραση στην αντίληψη των καταναλωτών. Ένα άρθρο του Brookings Institution το 2010 έδειξε ότι οι άνθρωποι ήταν πιο δυσαρεστημένοι τις μέρες που η βενζίνη ξεπερνούσε τα 3,50 και 4,00 δολάρια το γαλόνι.

Έρευνες επίσης δείχνουν ότι οι υψηλές τιμές βενζίνης μπορούν να επηρεάσουν και τις αγορές άλλων προϊόντων. Για παράδειγμα, οι πωλήσεις αυτοκινήτων τείνουν να μειώνονται, ίσως επειδή στο μυαλό των ανθρώπων, τα αυτοκίνητα και η βενζίνη μπαίνουν στον ίδιο «κουβά» εξόδων.