Στο 4,2% Ο Πληθωρισμός Τον Μάιο

Ο ετήσιος πληθωρισμός έφτασε στο 4,2% τον Μάιο, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών, καθώς η σύγκρουση με το Ιράν συνέχισε να ασκεί πιέσεις στις τιμές της ενέργειας. Παρά την αύξηση αυτή, δεν υπήρξαν πολλές ενδείξεις ότι οι ανατιμήσεις επεκτείνονται γρήγορα και σε άλλους τομείς της οικονομίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Εργασίας, οι τιμές καταναλωτή αυξήθηκαν κατά 4,2% σε σχέση με τον Μάιο του προηγούμενου έτους, από 3,8% που ήταν τον Απρίλιο. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό από τον Απρίλιο του 2023.

Σε μηνιαία βάση, πάντως, η αύξηση των τιμών εμφάνισε μικρή επιβράδυνση. Ο δείκτης τιμών καταναλωτή αυξήθηκε κατά 0,5% τον Μάιο, έναντι 0,6% τον Απρίλιο και 0,9% τον Μάρτιο, εξέλιξη που δείχνει ότι η έντονη άνοδος στις τιμές της ενέργειας ίσως αρχίζει να υποχωρεί.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι ο Μάιος πιθανότατα θα αποτελέσει την κορύφωση του πρόσφατου κύματος πληθωριστικών πιέσεων που προκάλεσε το ενεργειακό σοκ της χρονιάς. Ωστόσο, αυτό θα εξαρτηθεί από το αν οι τιμές των καυσίμων θα παραμείνουν σταθερές ή αν θα υπάρξουν νέες εντάσεις στα Στενά του Ορμούζ.

Ο λεγόμενος «δομικός πληθωρισμός», που δεν περιλαμβάνει τις ευμετάβλητες κατηγορίες τροφίμων και ενέργειας, διαμορφώθηκε στο 2,9% σε ετήσια βάση, ελαφρώς υψηλότερα από το 2,8% του Απριλίου και σύμφωνα με τις προβλέψεις των οικονομολόγων.

Η ενέργεια παρέμεινε ο βασικός παράγοντας πίσω από την άνοδο των τιμών. Το υπουργείο Εργασίας ανέφερε ότι περισσότερο από το 60% της μηνιαίας αύξησης του δείκτη τιμών καταναλωτή οφειλόταν στην ενέργεια, καθώς οι καταναλωτές συνεχίζουν να πληρώνουν ακριβότερα καύσιμα μετά την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου.

Την ίδια ώρα, ο δομικός πληθωρισμός αυξήθηκε κατά μόλις 0,2% σε μηνιαία βάση, χαμηλότερα από το 0,4% του Απριλίου και κάτω από τις προβλέψεις για 0,3%. Οι οικονομολόγοι θεωρούν τον συγκεκριμένο δείκτη πιο αξιόπιστο για την εκτίμηση της μελλοντικής πορείας του πληθωρισμού.

Όπως σημείωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της RSM, Joe Brusuelas, ο πληθωρισμός φαίνεται να πλησιάζει στο υψηλότερο σημείο του. Παρ’ όλα αυτά, προειδοποίησε ότι οι υψηλές τιμές ενέργειας εξακολουθούν να επηρεάζουν και άλλες κατηγορίες αγαθών, ενώ οι αυξημένες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη δημιουργούν πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες, γεγονός που μπορεί να διατηρήσει ανοδικές πιέσεις στις τιμές.

Η ευρύτερη εικόνα της οικονομίας

Η οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές πληθωριστικές πιέσεις, καθώς οι δασμοί, οι υψηλές τιμές ενέργειας και το επενδυτικό «κύμα» γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη συνεχίζουν να επηρεάζουν το κόστος σε διάφορους τομείς.

Σε αντίθεση με την περσινή περίοδο, οι παράγοντες που διατηρούν τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα έχουν πλέον αλλάξει. Οι ανησυχίες για τους δασμούς έχουν περάσει σε δεύτερο πλάνο, ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον η ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Οι αυξημένες τιμές των καυσίμων επιβαρύνουν τα νοικοκυριά, ενώ πολλές μικρές επιχειρήσεις προετοιμάζονται για νέες ανατιμήσεις προκειμένου να καλύψουν το αυξημένο λειτουργικό τους κόστος. Την ίδια στιγμή, η χρηματιστηριακή αγορά συνεχίζει την ανοδική της πορεία, στηρίζοντας την καταναλωτική δαπάνη κυρίως από τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

Τα στοιχεία του Μαΐου έδειξαν ότι το μεγαλύτερο μέρος των πληθωριστικών πιέσεων προήλθε από την ενέργεια. Αντίθετα, οι τιμές των βασικών αγαθών υποχώρησαν σε μηνιαία βάση, ενώ οι υπηρεσίες – εξαιρουμένης της ενέργειας – κατέγραψαν πιο ήπια αύξηση.

Τι σημαίνει για τη Fed

Ο πληθωρισμός παραμένει βασική ανησυχία για τους αξιωματούχους της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας, της Federal Reserve (Fed), ενόψει της επόμενης συνεδρίασής της υπό τον νέο πρόεδρο, Kevin Warsh.

Η τελευταία έκθεση για τον πληθωρισμό δείχνει ότι η Fed εξακολουθεί να μην σημειώνει ουσιαστική πρόοδο προς τον στόχο της για σταθεροποίηση των τιμών. Ως εκ τούτου, τα νέα στοιχεία δεν αναμένεται να αλλάξουν σημαντικά τη στάση των υπευθύνων χάραξης νομισματικής πολιτικής.

Προς το παρόν, η συζήτηση επικεντρώνεται στο πόσο καιρό θα πρέπει να διατηρηθούν τα επιτόκια στα σημερινά επίπεδα. Παράλληλα, αρχίζει να επανέρχεται δειλά στο τραπέζι ακόμη και το ενδεχόμενο μιας νέας αύξησης επιτοκίων — ένα σενάριο που στις αρχές του έτους θεωρούνταν ιδιαίτερα απίθανο, καθώς οι αγορές προεξοφλούσαν μειώσεις επιτοκίων μέσα στο 2026.

Οι αγορές και οι επιπτώσεις στους καταναλωτές

Παρότι ο δομικός πληθωρισμός αυξήθηκε με σχετικά ήπιο ρυθμό σε μηνιαία βάση, αυτό δεν αρκεί για να καθησυχάσει τις αγορές όταν ο συνολικός πληθωρισμός παραμένει τόσο υψηλός. Για τα στελέχη της Fed που δεν επιθυμούν νέες αυξήσεις επιτοκίων, ένα μόνο θετικό στοιχείο για τον δομικό πληθωρισμό δεν προσφέρει την ίδια στήριξη που θα προσέφερε πριν από έναν χρόνο.

Πώς αντέδρασαν οι αγορές

Οι αμερικανικές μετοχές κινήθηκαν ελαφρώς χαμηλότερα μετά τη δημοσίευση των στοιχείων. Ο δείκτης Dow Jones Industrial Average υποχώρησε περίπου κατά 250 μονάδες ή 0,5% στις πρωινές συναλλαγές.

Καύσιμα

Ο πόλεμος με το Ιράν οδήγησε τις μέσες τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών στα τέλη Μαΐου, φτάνοντας τα 4,56 δολάρια ανά γαλόνι. Έκτοτε οι τιμές έχουν υποχωρήσει κοντά στα 4,15 δολάρια.

Τα στοιχεία του Μαΐου έδειξαν ότι οι τιμές ενέργειας αυξήθηκαν κατά 3,9% σε μηνιαία βάση, από 3,8% τον Απρίλιο. Η βενζίνη κατέγραψε άνοδο 7% μέσα σε έναν μήνα, ενώ σε σύγκριση με πέρυσι ήταν ακριβότερη κατά περισσότερο από 40%.

Πού εμφανίζονται οι ανατιμήσεις

Η έκθεση έδωσε ορισμένες ενδείξεις ότι το υψηλό κόστος των καυσίμων αρχίζει να επηρεάζει και άλλους κλάδους της οικονομίας. Τα αεροπορικά εισιτήρια αυξήθηκαν κατά 2,7% σε σχέση με τον Απρίλιο.

Από την άλλη πλευρά, οι τιμές τροφίμων, στέγασης και ένδυσης αυξήθηκαν με πιο αργό ρυθμό, προσφέροντας μια μικρή ανάσα στα νοικοκυριά που έχουν επιβαρυνθεί από τον πληθωρισμό. Μάλιστα, σε ορισμένες κατηγορίες καταγράφηκαν μειώσεις τιμών. Τα ασφάλιστρα αυτοκινήτων μειώθηκαν κατά 1,7%, τα συνταγογραφούμενα φάρμακα κατά 0,9%, ενώ οι τιμές των καινούργιων οχημάτων υποχώρησαν κατά 0,3%.

Η επίδραση στους εργαζομένους

Ξεχωριστή έκθεση του αμερικανικού υπουργείου Εργασίας έδειξε ότι για δεύτερο συνεχόμενο μήνα ο πληθωρισμός αυξήθηκε ταχύτερα από τους μισθούς. Οι πραγματικές ωριαίες αποδοχές, δηλαδή οι μισθοί προσαρμοσμένοι στον πληθωρισμό, μειώθηκαν κατά 0,7% σε ετήσια βάση τον Μάιο, μετά από πτώση 0,3% τον Απρίλιο.

Αυτό σημαίνει ότι η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών συνεχίζει να πιέζεται, καθώς οι αυξήσεις στους μισθούς δεν επαρκούν για να καλύψουν το αυξημένο κόστος ενοικίων, τροφίμων και καυσίμων.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της America First Credit Union, David Stacey, ανέφερε ότι οι καταναλωτές εξακολουθούν να ξοδεύουν παρά την άνοδο στις τιμές των καυσίμων, χωρίς όμως να προσαρμόζουν σημαντικά τις συνήθειές τους.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η τράπεζα παρατηρεί αύξηση στις καθυστερήσεις πληρωμών πιστωτικών καρτών, περισσότερες διαγραφές οφειλών και ελαφρώς χαμηλότερη ζήτηση για δάνεια αγοράς νέων και μεταχειρισμένων αυτοκινήτων.

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, πολλοί καταναλωτές συνεχίζουν να ξοδεύουν, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις οδηγούνται σταδιακά σε οικονομική πίεση. Με την έναρξη της θερινής περιόδου και των διακοπών, οι δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν ακόμη περισσότερο.