Η Fed Μπορεί Να Αγνοήσει Την Αναταραχή Στις Τιμές Του Πετρελαίου

Ο πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), Jerome Powell, δήλωσε τη Δευτέρα ότι η κεντρική τράπεζα είναι πιθανό να κρατήσει τα επιτόκια σταθερά και να αγνοήσει προσωρινά την αύξηση των τιμών ενέργειας λόγω του πολέμου στο Ιράν. Ωστόσο προειδοποίησε ότι ίσως δεν μπορεί να μείνει αμέτοχη αν η άνοδος των τιμών αλλάξει σταδιακά τις προσδοκίες του κοινού για τον πληθωρισμό.

Μιλώντας σε φοιτητές στο Harvard University, ο Powell εξήγησε γιατί η υπομονή είναι η βασική στρατηγική: οι αναταράξεις στην ενέργεια συνήθως διαρκούν λίγο, και η νομισματική πολιτική λειτουργεί αργά για να τις αντιμετωπίσει σε πραγματικό χρόνο. Πρόσθεσε όμως ένα σημαντικό σημείο: τα πέντε χρόνια υψηλού πληθωρισμού δυσκολεύουν το να θεωρήσει κανείς ότι ο κόσμος θα αγνοήσει απλώς μια νέα αύξηση τιμών.

«Μπορεί να υπάρξει μια σειρά από τέτοια σοκ στην προσφορά, και αυτό μπορεί να κάνει τους ανθρώπους — επιχειρήσεις, αυτούς που καθορίζουν τις τιμές, νοικοκυριά — να αρχίσουν να περιμένουν υψηλότερο πληθωρισμό με την πάροδο του χρόνου. Γιατί να μην το κάνουν;» είπε ο Powell.

Το δίλημμα για τη Fed είναι ότι ένα σοκ στην ενέργεια μπορεί να αυξήσει τις τιμές και ταυτόχρονα να επιβραδύνει την οικονομία, πιέζοντας τα νοικοκυριά και αυξάνοντας τα κόστη για τις επιχειρήσεις. Έτσι οι υπεύθυνοι πολιτικής πρέπει να ζυγίσουν αν θα δώσουν προτεραιότητα στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού ή στην υποστήριξη της οικονομίας, γνωρίζοντας ότι τα εργαλεία που λύουν το ένα πρόβλημα μπορεί να κάνουν το άλλο χειρότερο.

Ο Powell απέφυγε να πει πώς θα απαντήσει η Fed σε αυτό το δίλημμα. «Ίσως κάποια στιγμή θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε το θέμα, αλλά προς το παρόν δεν ξέρουμε ακόμη ποιες θα είναι οι οικονομικές επιπτώσεις», είπε.

Οι τιμές των αμερικανικών ομολόγων είχαν ανέβει πριν μιλήσει ο Powell, καθώς οι επενδυτές ανακάλεσαν προηγούμενες προβλέψεις ότι η Fed θα αύξανε τα επιτόκια λόγω των υψηλών τιμών ενέργειας. Οι αποδόσεις των ομολόγων πέφτουν όταν οι τιμές ανεβαίνουν. Τίποτα από τα όσα είπε ο Powell δεν ανέτρεψε αυτή την κίνηση.

Η ομιλία του συνέπεσε με μια ιδιαίτερη στιγμή για τη Fed και για τον ίδιο προσωπικά. Η θητεία του Powell ως πρόεδρος λήγει στις 15 Μαΐου, και η Γερουσία δεν έχει ορίσει ακόμα ακρόαση για την επιβεβαίωση του Kevin Warsh, πρώην διοικητή της Fed που είχε προτείνει ο Τραμπ ως διάδοχό του τον Ιανουάριο. Ο γερουσιαστής Thom Tillis, Ρεπουμπλικάνος από τη Βόρεια Καρολίνα, έχει δηλώσει ότι θα μπλοκάρει την επιβεβαίωση μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα του Υπουργείου Δικαιοσύνης για τον Powell.

Ο Powell δήλωσε νωρίτερα ότι θα μείνει ως «πρόεδρος προσωρινά» αν δεν επιβεβαιωθεί ο διάδοχος και ότι δεν θα φύγει από το Διοικητικό Συμβούλιο μέχρι να τελειώσει η έρευνα.

Στη συνεδρίαση της Fed στις 18 Μαρτίου, τα επιτόκια κρατήθηκαν σταθερά στο 3,5%-3,75%, με ψήφους 11-1 υπέρ της σταθερότητας. Ο διοικητής Stephen Miran, διορισμένος από τον Trump, ήταν ο μόνος που ψήφισε υπέρ μείωσης.

Μετά τη συνεδρίαση, ο Powell υποβάθμισε τις προβλέψεις συναδέλφων του που έδειχναν πιθανή μείωση επιτοκίων αργότερα μέσα στη χρονιά, λέγοντας ότι αυτές εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το αν ο πληθωρισμός θα αρχίσει να μειώνεται προς τον στόχο της Fed, κάτι που είχε πολύ μικρή πρόοδο από πέρσι το καλοκαίρι.

Η κατάσταση περιπλέκεται από το νέο σοκ στην ενέργεια λόγω του πολέμου στο Ιράν, που έχει διαταράξει τη ναυσιπλοΐα στον Στενό του Χορμούζ και απειλεί να μπλοκάρει ξανά τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Ο βασικός δείκτης πληθωρισμού της Fed είχε ήδη αρχίσει να ανεβαίνει πριν από αυτή τη γεωπολιτική αναστάτωση.

Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, οι συνάδελφοι του Powell έχουν ενισχύσει το μήνυμα ότι η εποχή των εύκολων μειώσεων επιτοκίων έχει τελειώσει. Αντίθετα, δείχνουν ότι η Fed μάλλον θα κρατήσει τα επιτόκια όπως είναι μέχρι να εμφανιστούν σημάδια σοβαρής επιδείνωσης στην αγορά εργασίας ή να μειωθεί ο πληθωρισμός. Η πιθανότητα απότομης ανόδου στις τιμές ενέργειας σημαίνει ότι το δεύτερο μάλλον δεν θα συμβεί σύντομα.

Συνολικά, αυτό σημαίνει ότι οι προϋποθέσεις για μείωση επιτοκίων έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με πριν λίγους μήνες — και αυτό μπορεί να κάνει πιο δύσκολο το έργο του Warsh να προχωρήσει σε μειώσεις όπως αναμένει ο Tραμπ, αν επιβεβαιωθεί.

Όταν ένας φοιτητής τον ρώτησε πώς βλέπει το ενδεχόμενο ο Warsh να φτάσει στη Fed και να εφαρμόσει μειώσεις σε αυτό το περιβάλλον, ο Powell απέφυγε να απαντήσει. «Δεν πρόκειται να πιάσω αυτό το μπαλάκι», είπε.