Φθηνή Βενζίνη για τους Καταναλωτές, Πιέσεις για τον Πετρελαϊκό Κλάδο

Οι καταναλωτές που έχουν κουραστεί από τον πληθωρισμό έχουν επιτέλους κάτι θετικό να δουν: φθηνό πετρέλαιο. Οι χαμηλότερες τιμές στα καύσιμα δίνουν μια ανάσα στα νοικοκυριά, ειδικά σε όσους πιέστηκαν περισσότερο τον τελευταίο χρόνο. Όμως αυτή η εξέλιξη έχει και το τίμημά της.

Σε περιοχές που ζουν από την παραγωγή πετρελαίου, όπως το Δυτικό Τέξας και η Βόρεια Ντακότα , οι χαμηλές τιμές φέρνουν απολύσεις και επιβράδυνση της ανάπτυξης. Μάλιστα, ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η πτώση των τιμών του πετρελαίου μπορεί τελικά να «κοστίζει» στην αμερικανική οικονομία όσο περίπου τη βοηθά.

Ο Τραμπ δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι οι ΗΠΑ θα λάβουν από τη Βενεζουέλα από 30 έως 50 εκατομμύρια barrels πετρελαίου για πώληση στην ανοιχτή αγορά, ενώ παράλληλα θα επενδύσουν δισεκατομμύρια για την αποκατάσταση της παραγωγής της χώρας. Αυτή η νέα προσφορά, σε συνδυασμό με την αύξηση της παραγωγής σε μια χώρα με από τα μεγαλύτερα oil reserves στον κόσμο, θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακόμα φθηνότερο πετρέλαιο και gas για τους καταναλωτές — ασκώντας όμως έντονη πίεση στις Αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες.

Οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα έρχονται σε μια περίοδο όπου οι τιμές του αργού πετρελαίου υποχωρούν εδώ και μήνες. Όταν ο Τραμπ ανέλαβε, η τιμή ήταν περίπου στα 78 δολάρια το βαρέλι. Τους τελευταίους μήνες κινείται γύρω στα 60 δολάρια, κοντά στο break-even point για πολλές εταιρείες. Την Τετάρτη, η West Texas Intermediate διαπραγματευόταν στα 56 δολάρια το βαρέλι.

Η πτώση των τιμών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην απόφαση του OPEC να αυξήσει την παραγωγή την περασμένη άνοιξη, κάτι που αύξησε την παγκόσμια προσφορά πετρελαίου, σύμφωνα με τον αναλυτή Nitin Kumar της Mizuho Securities.

Για επιχειρήσεις που καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες πετρελαίου —όπως οι αεροπορικές εταιρείες και οι εταιρείες παραγωγής καυσίμων — οι χαμηλότερες τιμές είναι σε γενικές γραμμές θετική εξέλιξη. Όμως οι μεγάλοι κερδισμένοι είναι οι ίδιοι οι καταναλωτές.

Οι Αμερικανοί χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, που επηρεάζονται περισσότερο από τις αυξήσεις τιμών, πληρώνουν πλέον κατά μέσο όρο περίπου 2,80 δολάρια το γαλόνι στην αντλία, το χαμηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2021, σύμφωνα με την U.S. Energy Information Administration. Επειδή τα νοικοκυριά αυτά ξοδεύουν μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός τους σε fuel, το φθηνότερο gas σημαίνει περισσότερα χρήματα για άλλες ανάγκες, κάτι που βοηθά την κατανάλωση και την ανάπτυξη.

Όπως λέει ο οικονομολόγος James Hamilton από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο «όταν οι καταναλωτές έχουν λίγα περισσότερα χρήματα να ξοδέψουν, αυτό είναι θετικό».

Ωστόσο, αυτή είναι μόνο η μία πλευρά της εικόνας. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2000, η πτώση των τιμών της βενζίνης θεωρούνταν σχεδόν καθαρό όφελος για την οικονομία. Όμως αυτό ίσχυε πριν από το fracking boom, που μετέτρεψε τις ΗΠΑ σε μεγάλο παραγωγό και εξαγωγέα πετρελαίου. Σήμερα, οι ΗΠΑ είναι net exporter, και οι επενδύσεις σε πετρέλαιο και βενζίνη παίζουν σημαντικό ρόλο στην οικονομία.

Έρευνα από τα University of Notre Dame και University of Michigan έδειξε ότι η πτώση των τιμών το 2014 δεν ενίσχυσε ιδιαίτερα την ανάπτυξη, καθώς η αύξηση της κατανάλωσης αντισταθμίστηκε από τη μείωση των επενδύσεων στην πετρελαϊκή βιομηχανία .

Το πώς θα επηρεάσει η σημερινή πτώση την οικονομία συνολικά παραμένει αβέβαιο. Πάντως, ήδη ασκεί πίεση στον κλάδο. Η απασχόληση στην εξόρυξη πετρελείου και βενζίνης στις ΗΠΑ έχει μειωθεί ελαφρά από την άνοιξη, σύμφωνα με το Labor Department, ενώ η Federal Reserve προειδοποιεί ότι οι χαμηλές τιμές θα κρατήσουν πίσω τις επενδύσεις σε πολιτείες όπως το Texas.

Οι μικρότερες, ανεξάρτητες εταιρείες παραγωγής δυσκολεύονται ιδιαίτερα, καθώς χρειάζονται σταθερές ταμειακές ροές για να ανοίξουν νέα wells. Όπως λέει ο J.R. Reger, CEO της Iron Oil, «αν οι τιμές πέσουν κάτω από ένα σημείο, αναγκαζόμαστε να παγώσουμε projects».

Η πίεση αυτή μεταφέρεται και στις εταιρείες που παρέχουν drilling και fracking equipment. Σύμφωνα με στελέχη του κλάδου, αν το πετρέλαιο πέσει προς τα 50 δολάρια το βαρέλι, η κατάσταση θα γίνει ιδιαίτερα δύσκολη. «Στα 50 δολάρια, τα περιθώρια γίνονται πολύ στενά», λέει ο Michael Bandy της IronHorse Resources.

Ο κλάδος έχει ζήσει πολλές φορές τέτοιους κύκλους. Το fracking boom των αρχών της δεκαετίας του 2010 έφερε δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας και τεράστια κέρδη. Όμως η υπερπαραγωγή οδήγησε τελικά σε κατάρρευση των τιμών το 2014, με χρεοκοπίες και μαζικές απολύσεις. Κολοσσοί όπως οι Schlumberger, Halliburton και Baker Hughes είχαν τότε κόψει πάνω από 50.000 θέσεις εργασίας.

Και πιο πρόσφατα, εταιρείες όπως οι Chevron και ConocoPhillips έχουν ανακοινώσει χιλιάδες απολύσεις, με την Chevron να σχεδιάζει περικοπές έως και 8.000 θέσεων έως το 2026. Σήμερα, οι εργαζόμενοι στην εξόρυξη πετρελαίου είναι περίπου 121.000, από σχεδόν 200.000 το 2015.

Στο Δυτικό Τέξας, την «καρδιά» της αμερικανικής πετρελαϊκής βιομηχανίας, η απασχόληση έχει σταθεροποιηθεί, αλλά θα μπορούσε να μειωθεί ξανά αν το πετρέλαιο πέσει στα 50 δολάρια το barrel. Όπως λέει ο οικονομολόγος Karr Ingham, «η αγορά στέλνει ήδη το μήνυμα στους παραγωγούς ότι χρειάζεται λιγότερο πετρέλαιο».