Η Fed Κλείνει Την Εποχή Powell Με Τα Επιτόκια Σε Σταθερά Επίπεδα

Οι αξιωματούχοι της Fed αποφάσισαν την Τετάρτη να κρατήσουν τα επιτόκια σταθερά, αλλά αυτή η απόφαση έδειξε ότι υπάρχουν μεγάλες διαφωνίες για το αν πρέπει να αφήσουν να εννοηθεί ότι μπορεί να έρθουν μειώσεις στο μέλλον. Έτσι, κλείνει με ένταση η οκταετής θητεία του Τζερόμ Πάουελ.

Τα επιτόκια παρέμειναν στο εύρος 3,5% με 3,75% και στην ανακοίνωσή τους δεν άλλαξαν τη διατύπωση που δείχνει ότι η επόμενη κίνηση πιθανότατα θα είναι μείωση και όχι αύξηση.

Όμως αυτή η στάση δεν άρεσε σε όλους. Τέσσερα από τα 12 μέλη διαφώνησαν — κάτι που είχε να συμβεί από το 1992. Αυτό δείχνει πόσο δύσκολη μπορεί να είναι η κατάσταση για τον επόμενο επικεφαλής, τον Kevin Warsh, καθώς η Fed προσπαθεί να διαχειριστεί νέους κινδύνους για τον πληθωρισμό, κυρίως λόγω των ενεργειακών εξελίξεων.

Τρεις πρόεδροι της Fed — η Beth Hammack από το Κλίβελαντ, ο Neel Kashkari από τη Μινεάπολη και η Lorie Logan από το Ντάλας — συμφώνησαν να μείνουν τα επιτόκια σταθερά, αλλά διαφώνησαν με το να παραμείνει η τάση προς μειώσεις, που εδώ και δύο χρόνια δείχνει ότι είναι πιο πιθανή μια μείωση παρά μια αύξηση.

Ένας τέταρτος αξιωματούχος, ο Steven Miran, διαφώνησε από την αντίθετη πλευρά, καθώς ήθελε άμεση μείωση των επιτοκίων.

Στη συνεδρίασή τους τον Μάρτιο, η πλειοψηφία των αξιωματούχων της Fed είχε προβλέψει ελαφρώς χαμηλότερα επιτόκια μέχρι το τέλος της χρονιάς. Όμως τον τελευταίο μήνα, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής προειδοποίησαν ότι νέοι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό μπορεί να απαιτήσουν μεγαλύτερη παύση στα επιτόκια, ειδικά επειδή ο πόλεμος με το Ιράν μπορεί να ανεβάσει μόνιμα το κόστος της ενέργειας και όχι απλώς να προκαλέσει μια προσωρινή αύξηση.

Αυτό μπορεί να καθυστερήσει ή ακόμα και να σταματήσει την πορεία προσαρμογής που είχε ξεκινήσει η Fed πριν δύο χρόνια, όταν άρχισε να μειώνει τα πολύ υψηλά επιτόκια που είχε βάλει για να περιορίσει την οικονομία και τον υψηλό πληθωρισμό του 2022-2023. Μερικοί αξιωματούχοι μάλιστα δεν αποκλείουν ακόμη και αυξήσεις επιτοκίων σε ορισμένα σενάρια.

Αλλαγή εποχής στη Fed

Η συνεδρίαση της Τετάρτης ουσιαστικά κλείνει μια ολόκληρη εποχή για την κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ, που κρατά περίπου δύο δεκαετίες. Ο Τζερόμ Πάουελ, η θητεία του οποίου τελειώνει στις 15 Μαΐου, συνέχισε αλλά και διαμόρφωσε το πλαίσιο πολιτικής που είχαν χτίσει οι προκάτοχοί του, Μπεν Μπερνάνκι και Τζάνετ Γέλεν, μετά την κρίση του 2008-2009.

Με αυτό το πλαίσιο, η Fed δίνει μεγάλη σημασία στην επικοινωνία της προς το κοινό και τις αγορές, ώστε να εξηγεί πώς προσπαθεί να πετύχει δύο στόχους: χαμηλό πληθωρισμό και ισχυρή αγορά εργασίας. Παράλληλα, προσπαθεί να επηρεάζει τις αγορές πριν ακόμη αλλάξει τα επιτόκια.

Κεντρικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής είναι ο στόχος πληθωρισμού στο 2%. Η ιδέα είναι να πειστεί η κοινωνία ότι η Fed είναι σταθερά προσηλωμένη σε αυτόν τον στόχο, ανεξάρτητα από τα εργαλεία που χρησιμοποιεί. Όμως ο υψηλός πληθωρισμός μετά την πανδημία έβαλε αυτό το μοντέλο σε δοκιμασία, ιδιαίτερα μετά το 2020, ενώ οι δασμοί επιβράδυναν την αποκλιμάκωση των τιμών πέρσι.

Η επόμενη μέρα με τον Kevin Warsh

Ο διάδοχος του Πάουελ, ο Kevin Warsh, που προτάθηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ και πέρασε από την Επιτροπή Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας, αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές, όχι μόνο στην πολιτική των επιτοκίων αλλά και στον συνολικό τρόπο λειτουργίας της Fed.

Το «τελευταίο μέτρο» του πληθωρισμού

Ο νέος πρόεδρος της Fed θα αντιμετωπίσει άμεσα ένα δύσκολο περιβάλλον: η οικονομία δέχεται το τέταρτο μεγάλο σοκ προσφοράς μέσα σε πέντε χρόνια. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και οι δασμοί έχουν επηρεάσει μια οικονομία που ήδη είχε δει τον πληθωρισμό να φτάνει στο 7% το 2022 μετά την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Σήμερα ο πληθωρισμός κινείται γύρω στο 3% και η Fed δεν είναι σίγουρη αν θα επιστρέψει εύκολα στον στόχο του 2%.

Οι αξιωματούχοι προσπαθούν να εξηγήσουν τι συμβαίνει. Η πρώτη εκδοχή είναι ότι οι αυξήσεις τιμών λόγω δασμών είναι προσωρινές και θα υποχωρήσουν. Η δεύτερη είναι ότι η νομισματική πολιτική δεν είναι τελικά τόσο αυστηρή όσο πιστευόταν, άρα τα επιτόκια πρέπει να μείνουν ψηλά για περισσότερο καιρό. Η πιο ανησυχητική εκδοχή είναι ότι οι επιχειρήσεις έχουν πλέον μεγαλύτερη ευκολία να μετακυλίουν το κόστος στους καταναλωτές, κάτι που θα σήμαινε βαθύτερη αλλαγή στην οικονομική συμπεριφορά.

Η κρίση στη Μέση Ανατολή κάνει την εικόνα ακόμη πιο θολή, αφού η αύξηση στις τιμές ενέργειας επηρεάζει τον συνολικό πληθωρισμό και δυσκολεύει την αξιολόγηση του τι πραγματικά συμβαίνει στις βασικές τιμές.

Η δύσκολη αποστολή του Warsh

Η αλλαγή ηγεσίας γίνεται σε μια περίοδο έντασης για τη Fed. Τα τελευταία χρόνια έχει υπάρξει πίεση από τον Τραμπ για μείωση επιτοκίων, ενώ έχουν υπάρξει και νομικές και πολιτικές συγκρούσεις για την ανεξαρτησία της τράπεζας.

Αν και η δικαιοσύνη και η Γερουσία έχουν ενισχύσει την ανεξαρτησία της Fed, η επιλογή της ηγεσίας παραμένει στα χέρια του προέδρου των ΗΠΑ, κάτι που σημαίνει ότι η πολιτική πίεση δεν εξαφανίζεται.

Το βασικό ερώτημα τώρα είναι αν ο νέος επικεφαλής θα μπορέσει να πάρει αποφάσεις που ίσως έρχονται σε αντίθεση με τις επιθυμίες αυτού που τον διόρισε.