Γιατί Όλο Και Περισσότεροι Άνθρωποι Βγαίνουν Εκτός Αγοράς Εργασίας

Η αγορά εργασίας στις ΗΠΑ ανέκαμψε τον προηγούμενο μήνα, με αύξηση θέσεων εργασίας και μείωση της ανεργίας. Όμως εμφανίστηκε και μια άλλη τάση: η συνεχιζόμενη πτώση της συμμετοχής των ανθρώπων στην αγορά εργασίας.

Το ποσοστό των ανθρώπων σε ηλικία εργασίας που είτε εργάζονται είτε αναζητούν δουλειά —γνωστό ως ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας— έπεσε στο 61,9% τον Μάρτιο, το χαμηλότερο επίπεδο από το 1977, αν εξαιρέσουμε την περίοδο της πανδημίας.

Το ποσοστό αυτό μειώνεται σταδιακά από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, κυρίως λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Κατά τη διάρκεια των πρώτων μηνών της πανδημίας έπεσε απότομα, μετά ανέκαμψε για λίγο, και το 2024 ξεκίνησε ξανά η πτωτική τάση.

Η συνεχής γήρανση του πληθυσμού και οι περιορισμοί στη μετανάστευση επί κυβέρνησης Τραμπ βοήθησαν επίσης στη μείωση των τελευταίων μηνών, σύμφωνα με τους οικονομολόγους.

Το ποσοστό συμμετοχής έχει σημασία γιατί επηρεάζει τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας. Η οικονομία μεγαλώνει είτε επειδή μπαίνουν περισσότεροι εργαζόμενοι είτε επειδή ο κάθε εργαζόμενος παράγει περισσότερο.

«Ένα χαμηλότερο ποσοστό συμμετοχής σημαίνει πιο αργή οικονομική ανάπτυξη μακροπρόθεσμα», λέει ο Gus Faucher, επικεφαλής οικονομολόγος της PNC Financial Services Group.

Ευτυχώς, η παραγωγικότητα στις ΗΠΑ ήταν υψηλότερη από τον μέσο όρο τα τελευταία χρόνια, λέει ο Greg Daco, επικεφαλής οικονομολόγος της EY-Parthenon. «Αυτό έχει σε μεγάλο βαθμό αντισταθμίσει την επιβράδυνση της αύξησης της αγοράς εργασίας», προσθέτει. «Αλλά παραμένει ανοιχτό το ερώτημα πόση ακόμη αύξηση παραγωγικότητας μπορούμε να περιμένουμε τα επόμενα χρόνια».

Η συμμετοχή στην αγορά εργασίας δέχεται πίεση από τότε που η μεγάλη μεταπολεμική γενιά, οι λεγόμενοι baby boomers, άρχισε να συνταξιοδοτείται στις αρχές των 2000, και η τάση συνεχίζεται καθώς οι νεότεροι boomers φτάνουν στην ηλικία συνταξιοδότησης.

Η πρώιμη συνταξιοδότηση των εργαζόμενων άνω των 55 ετών είναι ένας ακόμη παράγοντας. Η πανδημία έκανε πολλούς σε αυτή την ηλικιακή ομάδα να εγκαταλείψουν την εργασία πριν τα 65, και η τάση συνεχίζεται, καθώς κάποιοι επιλέγουν να απέχουν από τις αναταράξεις που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη. Το ποσοστό συμμετοχής στην αγορά εργασίας για τους Αμερικανούς άνω των 55 έπεσε από 40,2% τον Ιανουάριο του 2020 σε 37,2% τον προηγούμενο μήνα, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 ετών.

Μερικοί από αυτούς ίσως αποφάσισαν να βγουν νωρίτερα στη σύνταξη γιατί είχαν μαζέψει αρκετά χρήματα από τα σπίτια τους και τα 401(k), είπε ο Daco. Άλλοι μπορεί να δυσκολεύτηκαν να βρουν δουλειά μετά την απόλυσή τους και τελικά απλώς έφυγαν από την αγορά εργασίας, πρόσθεσε.

Οι πολιτικές μετανάστευσης της κυβέρνησης Τραμπ έχουν επίσης επιβαρύνει το ποσοστό συμμετοχής. Η μείωση της μετανάστευσης, μαζί με τις απελάσεις, έχουν κόψει μια βασική ροή κυρίως νεαρών ανθρώπων που έρχονται στη χώρα για να δουλέψουν.

«Με τη μετανάστευση να μειώνεται και λιγότερους ανθρώπους να μπαίνουν στην αγορά, γερνάμε πιο γρήγορα το εργατικό μας δυναμικό», είπε η Laura Ullrich, οικονομολόγος από την ιστοσελίδα αναζήτησης εργασίας Indeed.

Με τον καιρό, το χαμηλότερο ποσοστό συμμετοχής μπορεί να φέρει περισσότερα προβλήματα στην οικονομία των ΗΠΑ, «γιατί κάποια στιγμή θα αρχίσουμε να βλέπουμε και μείωση του πληθυσμού», είπε η Ullrich. Ένας μικρότερος αριθμός πιθανών εργαζομένων, μαζί με τη μείωση της συμμετοχής μέσα σε αυτή την ομάδα, μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις εργατικού δυναμικού σε ορισμένους τομείς.

Από την άλλη, το ποσοστό συμμετοχής των ανθρώπων ηλικίας 25 έως 54 ετών, που λέγονται και «εργαζόμενοι στην καλύτερη εργασιακή ηλικία», παραμένει κοντά σε πολυετή υψηλά επίπεδα — κάτι που δείχνει πως η συνολική μείωση οφείλεται περισσότερο στη γήρανση του πληθυσμού και στην πτώση της μετανάστευσης, παρά στο ότι οι άνθρωποι δυσκολεύονται να βρουν δουλειά και εγκαταλείπουν την προσπάθεια, λένε οι οικονομολόγοι.