Η Άνοδος Της Ενέργειας Δεν Επαναλαμβάνει Το 2022 Για Τις Τράπεζες

Η οικονομία της Ευρώπης βιώνει ένα ακόμη σοκ που προέρχεται από το εξωτερικό, αλλά οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής μάλλον δεν πρόκειται να σπεύσουν να αυξήσουν τα επιτόκια λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Στην πραγματικότητα, μια πιο χαλαρή νομισματική πολιτική μπορεί να είναι πιο πιθανή, καθώς οι αρμόδιοι προσαρμόζονται στη χαμηλότερη κατανάλωση, λένε αναλυτές και οικονομολόγοι. Τις τελευταίες μέρες, με την εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου και την πτώση των τιμών των ομολόγων, υπήρχαν ενδείξεις ότι κάποιοι επενδυτές περίμεναν πως οι κορυφαίες κεντρικές τράπεζες της Ευρώπης — η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Τράπεζα της Αγγλίας — θα αύξαναν τα επιτόκια για να αποφύγουν επανάληψη της εκτόξευσης του πληθωρισμού του 2022.

Οι οικονομολόγοι σημειώνουν ότι η κατάσταση της ευρωπαϊκής οικονομίας σήμερα είναι πολύ διαφορετική σε σχέση με την περίοδο που η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρη εισβολή στην Ουκρανία. Μια σύγκρουση μικρότερης διάρκειας πιθανότατα θα μειώσει περισσότερο τη ζήτηση παρά θα περιορίσει την προσφορά ενέργειας.

«Δεν νομίζω ότι χρειάζεται να αυξήσουν τα επιτόκια», είπε η Vania Stavrakeva, αναπληρώτρια καθηγήτρια οικονομικών στο London Business School. «Η κύρια επίπτωση θα είναι η χαμηλότερη ζήτηση».

Για τους υπεύθυνους οικονομικής πολιτικής στις κυβερνήσεις και τις κεντρικές τράπεζες, τα πιθανά σενάρια παραμένουν πολλά.

Μετά από συνάντηση των επικεφαλής οικονομικών τη Δευτέρα, ο κορυφαίος οικονομικός αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Ένωσης είπε στους δημοσιογράφους ότι μια γρήγορη επίλυση της σύγκρουσης θα είχε «περιορισμένη επίπτωση», ενώ μια πιο εκτεταμένη καταστροφή υποδομών ενέργειας θα μπορούσε να προκαλέσει «σοκ στασιπληθωρισμού».

«Προς το παρόν δεν μπορούμε να προβλέψουμε ποιο σενάριο θα επικρατήσει», είπε ο Valdis Dombrovskis, Ευρωπαίος Επίτροπος για την Οικονομία και την Παραγωγικότητα. «Είναι νωρίς για συγκεκριμένα συμπεράσματα πολιτικής».

Η άνοδος των τιμών ενέργειας φέρνει μνήμες από την κρίση του 2022, αλλά τα δεδομένα σήμερα είναι διαφορετικά. Τότε, η ΕΚΤ είχε αυξήσει το βασικό επιτόκιο κατά 4,5 ποσοστιαίες μονάδες και η Τράπεζα της Αγγλίας κατά 5,15 μονάδες, για να αντιμετωπιστεί ο πληθωρισμός που είχε εκτοξευθεί λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και των διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα από την πανδημία.

Τον Φεβρουάριο του 2022, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη ήταν 5,9% και έφτασε στο 10,6% τον Οκτώβριο. Σήμερα, μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη είναι στο 1,9%, λίγο κάτω από τον στόχο της ΕΚΤ.

Τα επιτόκια επίσης είναι σε διαφορετικό επίπεδο. Τον Φεβρουάριο του 2022, το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ ήταν -0,5%, ενώ τώρα βρίσκεται στο 2%, κοντά στο ουδέτερο επίπεδο που δεν περιορίζει αλλά ούτε ενισχύει την οικονομία. Στην Αγγλία, το βασικό επιτόκιο της Τράπεζας της Αγγλίας είναι 3,75%, θεωρούμενο περιοριστικό σε ένα περιβάλλον αργής ανάπτυξης και αυξανόμενης ανεργίας.

«Οι οικονομικές συνθήκες σήμερα διαφέρουν σημαντικά από το 2021-22», έγραψε ο Andrew Wishart, οικονομολόγος στην Berenberg Bank. «Γι’ αυτό αμφιβάλλουμε ότι η Τράπεζα της Αγγλίας θα προχωρήσει σε αύξηση επιτοκίων».

Η ΕΚΤ και η BOE θα ανακοινώσουν τα αποτελέσματα των συζητήσεων για τη νομισματική πολιτική στις 19 Μαρτίου, και αναμένεται να αφήσουν τα επιτόκια ως έχουν, πιθανώς παρουσιάζοντας διαφορετικά σενάρια για την πορεία στο μέλλον.

Μια γρήγορη λήξη της σύγκρουσης μπορεί να αφήσει τις τιμές ενέργειας λίγο υψηλότερες και την καταναλωτική εμπιστοσύνη χαμηλότερη. Οι Ευρωπαίοι ήδη αποταμίευαν μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους πριν από τις επιθέσεις στο Ιράν, και τώρα αντιμετωπίζουν έναν πιο αβέβαιο κόσμο.

Αυτό εγείρει ερωτήματα για την αύξηση των καταναλωτικών δαπανών, που οι υπεύθυνοι της πολιτικής προσδοκούσαν για να στηρίξουν την οικονομική ανάκαμψη.

«Η καταναλωτική εμπιστοσύνη ήταν ήδη επισφαλής», λέει η Stavrakeva. «Ανησυχώ περισσότερο για την κατανάλωση».

Κατά συνέπεια, ο Wishart της Berenberg αναμένει ότι η BOE μπορεί να μειώσει φέτος το βασικό επιτόκιο στο 3%, μόλις τα δεδομένα επιβεβαιώσουν ότι η ζήτηση είναι αρκετά χαμηλή ώστε να προχωρήσει η υποκείμενη αποπληθωριστική τάση.