ΕΚΤ Και Τράπεζα Αγγλίας Σε Αναμονή Λόγω Ιράν

Οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρώπης βρίσκονται σε μια γνώριμη αλλά άβολη κατάσταση: πρέπει να αποφασίσουν για τη νομισματική πολιτική ενώ περιμένουν να ξεκαθαρίσει λίγο το τοπίο του πολέμου πριν κινηθούν με ασφάλεια.

Οι υπεύθυνοι στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Τράπεζα της Αγγλίας, αλλά και σε χώρες όπως η Σουηδία και η Ελβετία, αναμένεται να κρατήσουν τα επιτόκια αμετάβλητα.

Καθώς η σύγκρουση που ξεκίνησαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ μπαίνει στην τρίτη εβδομάδα, φαίνεται ήδη ότι η οικονομική ανάπτυξη θα είναι πιο αδύναμη και ο πληθωρισμός πιο υψηλός φέτος από ό,τι περίμεναν οι Ευρωπαίοι τραπεζίτες.

Το πόσο μεγάλη θα είναι αυτή η διαφορά εξαρτάται από το πόσο θα κρατήσει η σύγκρουση και για πόσο καιρό θα παραμείνουν περιορισμένες οι μεταφορές από τα Στενά του Ορμούζ.

Όπως λένε οικονομολόγοι της Barclays, η ΕΚΤ αναμένεται να παραδεχτεί ότι οι οικονομικές συνέπειες από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή είναι ακόμα πολύ αβέβαιες, παρότι όλα δείχνουν ότι ο πληθωρισμός θα αυξηθεί βραχυπρόθεσμα και η οικονομική δραστηριότητα θα επιβραδυνθεί.

Δεν είναι η πρώτη φορά που βρίσκονται σε τέτοια θέση. Πριν τέσσερα χρόνια προσπαθούσαν να καταλάβουν τις συνέπειες της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, ενώ το 2023 εξέταζαν σενάρια για τη σύγκρουση στη Γάζα, ακόμα και για πιθανό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Τώρα είναι πιθανό να ξαναδούν αυτά τα σενάρια και να δώσουν μια εικόνα για το τι ζημιά μπορεί να προκαλέσει η κρίση, χωρίς όμως να δεσμευτούν για το πώς θα κινηθούν τα επιτόκια. Για παράδειγμα, σε παλιότερη εκτίμηση, αν το πετρέλαιο ανέβαινε στα 130 δολάρια το βαρέλι και αυξάνονταν και οι τιμές του φυσικού αερίου, η ανάπτυξη θα μειωνόταν αισθητά και ο πληθωρισμός θα ανέβαινε.

Οι υπεύθυνοι αναμένεται επίσης να καθησυχάσουν τους Ευρωπαίους ότι δεν θα αφήσουν τον πληθωρισμό να ξεφύγει, ειδικά μετά την έντονη άνοδο τιμών σε ενέργεια και τρόφιμα το 2022.

Αν και η ΕΚΤ αναμενόταν ήδη να κρατήσει το βασικό της επιτόκιο στο 2%, για την Τράπεζα της Αγγλίας τα πράγματα ήταν διαφορετικά: πριν τις εξελίξεις αναμενόταν μείωση επιτοκίων. Τώρα όμως φαίνεται πιο πιθανό να τα διατηρήσει, κάτι που δείχνει πόσο δύσκολες είναι οι αποφάσεις.

Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου έχει ουσιαστικά “κολλήσει”, κάτι που κανονικά θα οδηγούσε σε μείωση επιτοκίων για στήριξη. Όμως η αβεβαιότητα αλλάζει τα δεδομένα.

Γενικά, ούτε η ΕΚΤ ούτε η Τράπεζα της Αγγλίας φαίνεται να μπορούν να δώσουν ξεκάθαρη εικόνα για το τι θα ακολουθήσει.

Κάποιοι οικονομολόγοι λένε ότι υπάρχουν διάφορα πιθανά σενάρια: από καθυστέρηση στις μειώσεις επιτοκίων, μέχρι ακύρωσή τους ή ακόμα και αυξήσεις.

Στο εσωτερικό της Τράπεζας της Αγγλίας υπάρχει ήδη διαφωνία, με άλλους να θέλουν πιο γρήγορες μειώσεις και άλλους πιο προσεκτική στάση. Κάποιοι ίσως συνεχίσουν να πιέζουν για μείωση, δείχνοντας ότι αυτή η επιλογή παραμένει στο τραπέζι.

Ένα διαφορετικό μήνυμα θα ήταν αν αφαιρεθεί από τις ανακοινώσεις η αναφορά ότι τα επιτόκια πιθανότατα θα μειωθούν στο μέλλον.

Η Ελβετία, από την άλλη, έχει λιγότερα άμεσα προβλήματα. Παράγει μεγάλο μέρος της ενέργειάς της από υδροηλεκτρικά και πυρηνικά, ενώ θεωρείται ασφαλές καταφύγιο για επενδυτές σε περιόδους αναταραχής.

Γι’ αυτό και το ελβετικό φράγκο έχει ενισχυθεί λίγο, ενώ άλλα ευρωπαϊκά νομίσματα έχουν πιεστεί.

Συνολικά, εκτιμάται ότι η Ελβετία θα μπορέσει να κρατήσει τα επιτόκια σταθερά, αφού η οικονομία της επηρεάζεται λιγότερο από την κρίση σε σχέση με άλλες χώρες.