Η Κίνα δεν Μπορεί να Νικήσει τις ΗΠΑ στην AI χωρίς Προηγμένα Τσιπ.

ΣΙΓΚΑΠΟΥΡΗ — Ύστερα από έναν χρόνο αισιόδοξων ειδήσεων για την πρόοδο της Κίνας στην τεχνητή νοημοσύνη, ορισμένοι κορυφαίοι Κινέζοι ερευνητές AI καταλήγουν πλέον σε ένα πιο απαισιόδοξο συμπέρασμα. Όπως λένε, οι πιθανότητες η χώρα να φτάσει τις ΗΠΑ στο άμεσο μέλλον είναι μικρές, κυρίως λόγω ενός σοβαρού «στενώματος» στην πρόσβαση σε chips.

«Η αλήθεια ίσως είναι ότι το χάσμα όχι μόνο δεν κλείνει, αλλά μεγαλώνει», δήλωσε ο Tang Jie, ιδρυτής της κινεζικής startup AI Zhipu, σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε το περασμένο Σαββατοκύριακο στο Πεκίνο. «Μπορεί να τα πηγαίνουμε καλά σε ορισμένους τομείς, αλλά πρέπει να αναγνωρίσουμε τις δυσκολίες και τις ανισότητες που αντιμετωπίζουμε».

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: όταν η Nvidia, ηγέτιδα στα AI chips, παρουσίασε τον Ιανουάριο το νέο της hardware, τη σειρά Rubin, ανακοίνωσε ως πελάτες αρκετές αμερικανικές εταιρείες — αλλά καμία κινεζική. Ο λόγος είναι ότι οι κανονισμοί των ΗΠΑ απαγορεύουν τις άμεσες πωλήσεις τέτοιων chips στην Κίνα.

Σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις συζητήσεις, κινεζικές εταιρείες έχουν ξεκινήσει επαφές για να νοικιάσουν computing power σε data centers στη Νοτιοανατολική Ασία και τη Μέση Ανατολή, ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση στα Rubin chips. Αντίστοιχες κινήσεις είχαν γίνει και πέρυσι για chips της σειράς Blackwell της Nvidia.

Τέτοιου είδους συμφωνίες, όπου κινεζικές εταιρείες χρησιμοποιούν Nvidia chips μέσω τρίτων χωρών, θεωρούνται γενικά νόμιμες. Ωστόσο, απαιτούν πολύπλοκες διαδρομές και συνήθως αφήνουν τους Κινέζους developers με λιγότερα chips και περισσότερη ταλαιπωρία σε σχέση με τους καλύτερα χρηματοδοτούμενους Αμερικανούς ανταγωνιστές.

Ο Justin Lin, επικεφαλής ανάπτυξης του AI model Qwen της Alibaba, ρωτήθηκε στο ίδιο συνέδριο αν υπάρχει πιθανότητα κάποια κινεζική εταιρεία να ξεπεράσει την OpenAI ή την Anthropic μέσα στα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια. Η εκτίμησή του, επί τόπου, ήταν 20% ή και λιγότερο.

Οι export controls της Ουάσινγκτον, που περιορίζουν την πρόσβαση της Κίνας στα πιο προηγμένα AI chips παγκοσμίως, έχουν αποθαρρύνει πολλές κινεζικές εταιρείες από το να επενδύσουν σε state-of-the-art AI, το οποίο απαιτεί τεράστια υπολογιστική ισχύ. Αντί γι’ αυτό, εστιάζουν σε πιο καθημερινές εφαρμογές, ενώ οι αμερικανικές εταιρείες επενδύουν στα πιο σύγχρονα chips για να πιέσουν τα όρια της τεχνολογίας.

«Στην OpenAI και σε άλλες αμερικανικές εταιρείες, τεράστιοι πόροι compute αφιερώνονται στην έρευνα επόμενης γενιάς, ενώ εμείς λειτουργούμε στα όριά μας», είπε ο Lin. «Ακόμα και το να καλύψουμε τις παραδόσεις απορροφά σχεδόν όλους τους πόρους μας».

Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών της UBS, το συνολικό capital spending των μεγάλων κινεζικών internet companies — μεγάλο μέρος του οποίου αφορά την AI — έφτασε περίπου τα 57 δισ. δολάρια πέρυσι. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περίπου το ένα δέκατο των αντίστοιχων δαπανών των αμερικανικών ανταγωνιστών τους.

Κανείς δεν έχει βγάλει ακόμα την Κίνα εκτός παιχνιδιού, γιατί προγραμματιστές όπως η DeepSeek έχουν δείξει ικανότητα να προσαρμόζονται ακόμα και με περιορισμένους πόρους. Άλλες δύο εταιρείες AI — η Zhipu, που είναι και επίσημα γνωστή ως Knowledge Atlas Technology, και η MiniMax — συγκέντρωσαν πάνω από 1 δισεκατομμύριο δολάρια συνολικά αυτόν τον μήνα μέσω αρχικών δημόσιων προσφορών (IPO) στο Χονγκ Κονγκ. Η τιμή της μετοχής της MiniMax πάνω από διπλασιάστηκε σε σχέση με την τιμή της στο IPO.

«Παρά το πιο δύσκολο επιχειρησιακό περιβάλλον, οι επενδυτές συνεχίζουν να υπολογίζουν την πιθανότητα τεχνολογικής ανάκαμψης ή κάποιας μεγάλης καινοτομίας», λέει η Alyssa Lee, έμπειρη επενδύτρια στον τεχνολογικό χώρο, που τώρα εργάζεται σε startup AI. «Αυτή η αισιοδοξία δείχνει το επίπεδο καινοτομίας που έχουν δείξει οι κινεζικές εταιρείες.»

Από τότε που τράβηξε τα βλέμματα στις ΗΠΑ με ένα υψηλής ποιότητας AI μοντέλο πριν από ένα χρόνο, η DeepSeek δημοσιεύει τεχνικές που βελτιώνουν την αποδοτικότητα στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, με κάποιες από αυτές να υιοθετούνται και από ερευνητές στη Δύση. Αυτόν τον μήνα, η DeepSeek δημοσίευσε δύο επιστημονικά άρθρα σχετικά με μια νέα αρχιτεκτονική εκπαίδευσης που επιτρέπει την ανάπτυξη μεγαλύτερων μοντέλων χρησιμοποιώντας λιγότερα chips, καθώς και μια σχεδίαση μνήμης που κάνει τα μοντέλα να τρέχουν πιο αποδοτικά.

Φέτος, τα μοντέλα που ανέπτυξαν η DeepSeek και η Alibaba έχουν μειώσει τη διαφορά με τα καλύτερα αμερικανικά μοντέλα σε μόλις τέσσερις μήνες, σε σύγκριση με τη μέση διαφορά των επτά μηνών τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Epoch AI. Πολλά από τα κορυφαία κινεζικά μοντέλα είναι open-source — δηλαδή, είναι δωρεάν για τον χρήστη να τα κατεβάσει και να τα τροποποιήσει. Αυτό βοηθά τις κινεζικές εταιρείες να ανεβάσουν το παγκόσμιο προφίλ τους, ενώ τα κορυφαία αμερικανικά μοντέλα παραμένουν closed-source.

Παρόλα αυτά, η DeepSeek έχει αντιμετωπίσει προβλήματα. Πέρυσι, όταν αναπτυσσόταν το νέο της flagship μοντέλο, προσπάθησε να χρησιμοποιήσει λιγότερο προηγμένα chips από την Huawei και άλλους εγχώριους προμηθευτές, αλλά τα αποτελέσματα ήταν απαράδεκτα. Έτσι στράφηκε στα Nvidia chips για ορισμένα workloads εκπαίδευσης, όπως λένε άνθρωποι που γνωρίζουν την ανάπτυξη. Στη συνέχεια η DeepSeek έκανε πρόοδο και ετοιμάζεται να παρουσιάσει το μοντέλο μέσα στις επόμενες εβδομάδες, πρόσθεσαν.

Τα τελευταία χρόνια, η Huawei και πολλές κινεζικές startups στα chips έχουν σημειώσει προόδους στα προϊόντα τους — η Zhipu ανέφερε την Τετάρτη ότι δημιούργησε ένα open-source μοντέλο παραγωγής εικόνας χρησιμοποιώντας μόνο Huawei chips — αλλά το performance gap με τα καλύτερα αμερικανικά chips παραμένει μεγάλο.

Η Κίνα απαγορεύεται από την Ουάσινγκτον να αποκτήσει την κορυφαία τεχνολογία κατασκευής chips. Οι εταιρείες δεν μπορούν να απευθυνθούν στους κορυφαίους κατασκευαστές chips στην Ασία, όπως η Samsung και η Taiwan Semiconductor Manufacturing Co., για να παράγουν πολλά advanced chips, και πρέπει να βασίζονται σε λιγότερο προηγμένα εισαγόμενα ή εγχώρια μηχανήματα για να αυξήσουν τη χωρητικότητα. «Το βασικό bottleneck είναι η chip-manufacturing capacity», δήλωσε ο Yao Shunyu της κινεζικής internet εταιρείας Tencent στο συνέδριο στο Πεκίνο. Ο Yao πρόσφατα άφησε την OpenAI για να ηγηθεί της AI προσπάθειας της Tencent.

Η πρόσφατη απόφαση της Ουάσινγκτον να επιτρέψει στη Nvidia να πουλήσει το H200 chip στην Κίνα δεν αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τα πράγματα ώστε οι κινεζικές εταιρείες να φτάσουν τις ΗΠΑ, σύμφωνα με ανθρώπους της βιομηχανίας. Ο CEO της Nvidia, Jensen Huang, έχει δηλώσει ότι η κινεζική ζήτηση για το chip είναι υψηλή, αλλά στελέχη κινεζικών τεχνολογικών εταιρειών λένε ότι το chip, που βρίσκεται δύο γενιές πίσω από τη σειρά Rubin, είναι ανεπαρκές για εκπαίδευση state-of-the-art AI.

Οι εταιρείες περιμένουν ακόμα την έγκριση από το Πεκίνο για να αγοράσουν τα H200. Κινέζοι αξιωματούχοι έχουν ενημερώσει πρόσφατα ορισμένες εταιρείες ότι οποιεσδήποτε αγορές θα πρέπει να γίνονται για «αναγκαίες» χρήσεις, όπως η advanced AI research, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις οδηγίες. Παράλληλα, η Κίνα θα συνεχίσει να προωθεί την υιοθέτηση εγχώριων chips.